ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨਵਾਂ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ
ਟੋਰਾਂਟੋ/ਬਿਊਰੋ ਨਿਊਜ਼ : ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ‘ਓਵਰ-ਦ-ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਰਡਾਰ’ (A-OTHR) ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮਝੌਤਾ ਅੰਤਿਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਰੀਬ 2.5 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਇਸ ਰੱਖਿਆ ਸੌਦੇ ‘ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ 215 ਸਿਸਟਮਜ਼ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤਰੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਲਚਲ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨਾਟੋ (NATO) ਅਤੇ ਨੋਰੈਡ (NORAD – North American Aerospace Defense Command) ਦੀ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਲੀਆ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਾਫੀ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕੱਤਰ ਸਟੀਫਨ ਫਰ ਨੇ ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਿਚਰਡ ਮਾਰਲਜ਼ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ‘ਉਦਯੋਗਿਕ ਲਾਭ ਸਮਝੌਤਾ’ ਵੀ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਓਵਰ-ਦ-ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਰਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੋਰੈਡ (P-OTHR) ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਟਰਾਂਸਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਸੀਵਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੱਖਣੀ ਉਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ‘ਕਵਾਰਥਾ ਲੇਕਸ’ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2029 ਤੱਕ ਇਹ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਗਰ (ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ) ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਰਡਾਰ ਕਰੀਬ 3000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਇਸ ਅਹਿਮ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਕਰੀਬ 6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਆਰਕਟਿਕ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਦੋ ਰਡਾਰ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਯੂਨਿਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ‘ਪੋਲਰ ਓਵਰ-ਦ-ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਰਡਾਰ’ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅਭੇਦ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।