ਆਰਏਐਫ ਡੀਸੀਪੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ‘ਤੇ ਚਲਾਈ ਸੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਧੀਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਹੈ ਪਾਬੰਦੀ

ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 28 ਜੁਲਾਈ, 2026 ।
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ ਨਾਲ ਗੋਲੀਆਂ ਕਿਸਨੇ ਚਲਾਈਆਂ ਹੁਣ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਰੈਪਿਡ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਸ (ਆਰ ਏ ਐਫ) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੀ (ਜੀਡੀ) ਵਿਚ ਦਰਜ ਐਂਟਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰੈਪਿਡ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਨੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੇ ਜ਼ੋਨ 1 ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਡੀ ਸੀ ਪੀ) ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 20 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 1:24 ਵਜੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ, ਡੀਸੀਪੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ, ਆਰਏਐਫ ਨੇ ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਦੰਗਾ ਵਿਰੋਧੀ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਲੇਟ ਵਾਲੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਕਾਰਤੂਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 55 ਰਾਉਂਡ ਗੈਰ-ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਗੋਲੇ, 15 ਰਾਉਂਡ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਗੋਲੇ, ਪੰਜ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਅਤੇ ਦੋ ਰਾਉਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੈਲੇਟ ਗਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੀ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਜੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ, ਹਾਦਸਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੀ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੁਕੜਾ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਆਰਏਐਫ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਪੈਲੇਟ ਗਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਉਦੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ “ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ” ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨੀਟ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਧੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੈਲੇਟ ਗਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਰਏਐਫ, ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਕਾਈ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਨੀਟ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।